Tarım ve Orman Bakanımız Sn. İbrahim Yumaklı bey Aydın’a Geldiğinde Sorunu Çözmeli…
Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Milli Parkı’nda işletmecilik, temizlik, foseptik ve günübirlik kullanım alanlarına ilişkin iddialar gündemde. Fesih aşamasındaki işletmecilik sözleşmesi tartışılırken, bazı hizmetlerin kamu eliyle, özellikle Aydın Büyükşehir Belediyesi ile iş birliği içinde yürütülüp yürütülemeyeceği sorusu gündeme taşındı.
Aydın’ın en önemli doğal ve turistik değerlerinden biri olan Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Milli Parkı, yönetim ve işletmecilik uygulamaları açısından yeniden tartışılıyor. Doğal güzellikleri ve biyolojik çeşitliliğiyle her yıl çok sayıda ziyaretçiyi ağırlayan parkta; temizlik, çöp toplama, foseptik ve günübirlik kullanım alanlarının düzenine ilişkin sorunlar bulunduğu öne sürülüyor.
SÖZLEŞME FESİH AŞAMASINDA: DENETİMLER YAPILIYOR MU?
Milli park içerisindeki bazı alanların işletilmesine ilişkin sözleşmenin feshedilmediği, ancak fesih aşamasında bulunduğu belirtiliyor. Bu süreçte faaliyetlerin hangi şartlarda sürdürüldüğü ve sözleşme yükümlülüklerinin ne ölçüde yerine getirildiği kamuoyunda tartışma konusu.
İşletmecinin;
• Çöpleri düzenli toplaması, •
• Foseptik hizmetlerini zamanında yürütmesi, •
• Temizlik personeli bulundurması, •
• Günübirlik kullanım alanlarını düzenli tutması, •
• Ziyaretçilere sağlıklı ve güvenli hizmet sunması gerekiyor. Ancak bu yükümlülüklerin yeterince yerine getirilmediği yönündeki iddiaların araştırılması isteniyor.
Kamuoyunun temel sorusu şu:
Fesih aşamasındaki sözleşme yürürlükteyken hizmetlerin aksamaması için gerekli denetimler yapılıyor mu?
KURUMLAR SORUNU BİLİYORSA NEDEN KALICI ÇÖZÜM YOK?
Milli parkta yaşandığı öne sürülen sorunların park yönetimiyle sınırlı kalmadığı; kolluk kuvvetleri, yerel yönetimler ve ilgili kamu kurumlarının da gelişmelerden haberdar olduğu ifade ediliyor.
Bu durumda;
Hangi kurum ne zaman bilgilendirildi?
Hangi denetimler ve resmi işlemler yapıldı?
Eksiklikler için hangi tedbirler alındı?
Neden kalıcı bir çözüm üretilemedi?
sorularının yanıtlanması gerekiyor.
Kurumların görev ve yetkileri farklı olsa da kamu hizmetinin etkin yürütülmesi için koordinasyon şart. Vatandaşın “Bu benim görevim değil” anlayışıyla karşılaşmak yerine, sorunların ortak bir kamu yönetimi yaklaşımıyla çözülmesi bekleniyor.
NEDEN KAMU ELİYLE İŞLETİLMESİN?
Tartışmanın önemli başlıklarından biri, milli park içerisindeki bazı hizmetlerin özel işletme yerine kamu eliyle yürütülmesi önerisi.
Aydın Büyükşehir Belediyesi’nin, milli parkın sahibi veya doğrudan işletmecisi olmadığı açık. Parkın yönetimi ve koruma statüsü ilgili merkezi kamu kurumlarının yetkisinde. Ancak Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü ile mevzuata uygun bir protokol veya iş birliği modeli kapsamında Büyükşehir Belediyesi’nin;
• Temizlik ve çöp toplama, •
• Atık ve foseptik hizmetleri, •
• Altyapı ve bakım çalışmaları, •
• Günübirlik kullanım alanlarının düzenlenmesi, •
• Ziyaretçi ve saha destek hizmetleri gibi alanlarda katkı sunup sunamayacağı değerlendirilebilir.
Böyle bir modelde öncelik yalnızca işletmenin ekonomik sürdürülebilirliği değil; kamu yararı, çevrenin korunması, ziyaretçi memnuniyeti ve milli parkın uzun vadeli sürdürülebilirliği olabilir. Hukuki, mali ve idari boyutları ayrıca incelenmek kaydıyla şu soru önem taşıyor:
Milli park gibi koruma önceliği bulunan bir alanda temel hizmetlerin kamu eliyle yürütülmesi daha verimli ve sürdürülebilir olabilir mi?
İDDİALAR ŞEFFAF BİÇİMDE ARAŞTIRILMALI
Kamuoyunda zaman zaman “rant”, “ayrıcalık” veya menfaat sağlandığı yönünde iddialar dile getiriliyor. Bu iddialar peşinen doğru kabul edilmemeli; ancak ihale dosyaları, sözleşmeler, fesih süreci, denetim tutanakları, hakedişler, faturalar ve hizmet kayıtları yetkili mercilerce incelenmeli.
İnceleme sonucunda;
• Usulsüzlük yoksa kamuoyuna açıklanmalı, •
• Kamu zararı varsa tespit edilmeli, •
• Görev ihmali bulunuyorsa sorumlular belirlenmeli, •
• Eksiklik yoksa aynı şikâyetlerin neden sürdüğü açıklanmalı.
Tarım ve Orman Bakanlığı başta olmak üzere yetkili makamların da milli parkı yerinde incelemesi bekleniyor. Günübirlik kullanım alanları, çöp noktaları, foseptik sistemleri, temizlik hizmetleri ve işletmecilik faaliyetleri sahada kontrol edilerek dosyalardaki bilgilerle karşılaştırılmalı.
KAMUOYU ŞEFFAFLIK BEKLİYOR
Yanıt bekleyen başlıca sorular şöyle:
1. Fesih aşamasındaki sözleşmenin mevcut hukuki durumu nedir?
2. Temizlik, çöp toplama ve foseptik hizmetleri eksiksiz yerine getiriliyor mu?
3. Son beş yılda kaç denetim yapıldı ve hangi yaptırımlar uygulandı?
4. Fesih sürecinin gerekçeleri nelerdir?
5. Kamu zararı oluşup oluşmadığı araştırıldı mı?
6. Kurumların bilgisi dahilindeki sorunlar neden çözülemedi?
7. Hizmetlerin kamu eliyle yürütülmesi seçeneği değerlendiriliyor mu?
8. Aydın Büyükşehir Belediyesi ile mevzuata uygun bir iş birliği modeli kurulabilir mi?
9. Özel işletmecilik ile kamu işletmeciliği arasında kamu yararı açısından hangi model daha verimli?
BU MESELE BİR İŞLETME DEĞİL, KAMU HİZMETİ MESELESİDİR
Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Milli Parkı yalnızca ticari faaliyet yürütülen bir alan değil; Türkiye’nin doğal mirası ve Aydın’ın önemli turizm değeridir. Bu nedenle süreç, kişi veya kurumları peşinen suçlamadan; şeffaflık, hesap verebilirlik, kamu yararı ve doğanın korunması ilkeleriyle yürütülmeli.
Fesih aşamasındaki sözleşme hukuka uygun biçimde sonuçlandırılmalı, milli parkın geleceği için farklı işletme ve hizmet modelleri değerlendirilmelidir. Merkezi idare ile Aydın Büyükşehir Belediyesi arasında mevzuata uygun bir iş birliği kurulup kurulamayacağı da bu kapsamda ele alınmalıdır.
Vatandaşın beklentisi nettir:
Temiz bir milli park, düzenli hizmet, şeffaf yönetim ve korunan bir doğal miras.
Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Milli Parkı için artık beklenen şey tartışma değil, somut çözüm ve kamu yararıdır.
Dilek Yarımadası Milli Parkı İşletmecilerin Daha Çok Kar Etme Hevesine Emanet Edilmemeli..
Vesselam.
MEHMET ALİ ATAMAN